محمد حسن خان اعتماد السلطنه

928

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

[ سنهء 1042 هجرى - سنهء 1632 مسيحى ] آسيا - در اين سال به سعايت بعضى امراء خاصّه چراغ سلطان ، شاه صفى پسران عيسى خان قورچىباشى را كه دخترزادگان شاه عبّاس بودند بكشت و چهار فرزند سلطان العلما خليفه سلطان اعتماد الدوله داماد شاه عبّاس را با سه پسر ميرزا رفيع صدر سابق و دو پسر ميرزا محسن متوليباشى مشهد مقدّس كور و بعدها نابود كرد و عمّهء خود را از حرم بيرون نمود و جمعى از امرا را معزول و برخى را مقتول ساخت . هم در اين سال به موجب مسطورات روضة الصّفاى ناصرى بعد از آنكه شاه صفى از عراق عرب به اصفهان آمد دو هزار نفر از عساكر و صاحبمنصبان عثمانى كه به دست عساكر قزلباش اسير شده بودند حكم به رهائى آنها نموده و اسراى مزبور به مملكت عثمانى رفتند و شمسى خان قزّاقلر حاكم قلعهء اخسقهء گرجستان كه به دست عثمانيها گرفتار شده با سليمخان ذو القدر شمس الدين لو مستخلص شده به ايران آمدند و شاه صفى نيز على پاشاى كسكن اوغلى و ذو الفقار پاشا و صنع اللّه بيگ خواهرزادهء خليل پاشاى حاكم حلّه را خلعت داده با ساير امراى عثمانى كه قريب سى نفر بودند به مرافقت چاوش كه از جانب دولت عثمانى به دربار شاه صفى آمده بود مرخّص كرده و حالى بيگ شاملو به سفارت به دربار عثمانى رفت كه فاتح ابواب صلح و مودّت گردد . نيز از وقايع اين سال آوردن آب فرات است به درياى نجف اشرف به حكم شاه صفى و تفصيل اين اجمال اينست كه چون شاه صفى به زيارت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فايز آمد و در قبّهء منوّره آن حضرت و مرقد مطهّر و غيره آثار شكستگى ديد ميرزا تقى مازندرانى وزير را مأمور كرد كه به مرمّت آن اماكن مشرفه پردازد و مشار اليه معماران و مهندسان قابل به نجف اشرف آورده مدّت سه سال به اين كارهاى خير مشغول بود و معدن سنگى در كمال خوبى در آن حوالى پيدا كرده سنگهاى آن را به مصرف اين كار رسانيد و نهرى عميق و عريض از حوالى حلّه احداث و حفر نموده از قرب مسجد كوفه و آثار عمارت خورنق نعمانى گذرانيده آب فرات را در اين سال به درياى نجف رسانيد و به جهت جمع آمدن آب درياچه‌اى در ميان دريا بنا نهاد . هم در اين سال ششصد نفر از دزدان دريائى كه اصلا از طوايف روس و دائما در سواحل بحر خزر مشغول